Versos

← Volver al listado

VERSOS

Kauṣītaki
Verso
3.3
Título del verso
3.3 · El aliento es la sabiduría
Parte / sección
Capítulo 3 · Indra enseña a Pratardana
Devanāgarī
जीवति वागपेतो मूकान्विपश्यामो जीवति चक्षुरपेतोऽन्धान्विपश्यामो जीवति श्रोत्रापेतो बधिरान्विपश्यामो जीवतो बाहुच्छिन्नो जीवत्यूरुच्छिन्न इत्येवं हि पश्याम इत्यथ खलु प्राण एव प्रज्ञात्मेदं शरीरं परिगृह्योत्यापयति तस्मादेतमेवोक्थमुपासीत यो वै प्राणः सा प्रज्ञा या वा प्रज्ञा स प्राणः सह ह्येतावस्मिञ्छरीरे वसतः सहोत्क्रामतस्तस्यैषैव दृष्टिरेतद्विज्ञानं यत्रैतत्पुरुषः सुप्तः स्वप्नं न कञ्चन पश्यत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति तदैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकास्तस्यैषैव सिद्धिरेतद्विज्ञानं यत्रैतत्पुरुष आर्तो मरिष्यन्नाबल्य न्येत्य मोहं नैति तदाहुरुदक्रमीच्चित्तं न शृणोति न पश्यति वाचा वदत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति तदैनं वाव सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकाः ॥ ३ ॥
Transliteración
jīvati vāgapeto mūkānvipaśyāmo jīvati cakṣurapeto'ndhānvipaśyāmo jīvati śrotrāpeto badhirānvipaśyāmo jīvato bāhucchinno jīvatyūrucchinna ityevaṃ hi paśyāma ityatha khalu prāṇa eva prajñātmedaṃ śarīraṃ parigṛhyotyāpayati tasmādetamevokthamupāsīta yo vai prāṇaḥ sā prajñā yā vā prajñā sa prāṇaḥ saha hyetāvasmiñcharīre vasataḥ sahotkrāmatastasyaiṣaiva dṛṣṭiretadvijñānaṃ yatraitatpuruṣaḥ suptaḥ svapnaṃ na kañcana paśyatyathāsminprāṇa evaikadhā bhavati tadainaṃ vāksarvairnāmabhiḥ sahāpyeti cakṣuḥ sarvai rūpaiḥ sahāpyeti śrotraṃ sarvaiḥ śabdaiḥ sahāpyeti manaḥ sarvairdhyātaiḥ sahāpyeti sa yadā pratibudhyate yathāgnerjvalato visphuliṅgā vipratiṣṭherannevamevaitasmādātmanaḥ prāṇā yathāyatanaṃ vipratiṣṭhante prāṇebhyo devā devebhyo lokāstasyaiṣaiva siddhiretadvijñānaṃ yatraitatpuruṣa ārto mariṣyannābalya nyetya mohaṃ naiti tadāhurudakramīccittaṃ na śṛṇoti na paśyati vācā vadatyathāsminprāṇa evaikadhā bhavati tadainaṃ vāva sarvairnāmabhiḥ sahāpyeti cakṣuḥ sarvai rūpaiḥ sahāpyeti śrotraṃ sarvaiḥ śabdaiḥ sahāpyeti manaḥ sarvairdhyātaiḥ sahāpyeti sa yadā pratibudhyate yathāgnerjvalato visphuliṅgā vipratiṣṭherannevamevaitasmādātmanaḥ prāṇā yathāyatanaṃ vipratiṣṭhante prāṇebhyo devā devebhyo lokāḥ
Traducción propia
Se vive sin habla, porque vemos a los mudos; sin vista, porque vemos a los ciegos; sin oído, porque vemos a los sordos; sin mente, porque vemos a los niños; sin brazos y sin piernas, porque eso vemos. Pero el aliento, el Ātman sabio, es el que agarra este cuerpo y lo levanta. Por eso hay que venerarlo como el himno. Lo que es el aliento es la sabiduría, y lo que es la sabiduría es el aliento: juntos habitan en este cuerpo y juntos salen de él. Esta es la prueba, esta la comprensión: cuando un hombre duerme sin soñar nada, se hace uno en este aliento. Entonces el habla entra en él con todos los nombres, la vista con todas las formas, el oído con todos los sonidos, la mente con todos los pensamientos. Y cuando despierta, como de un fuego ardiente salen chispas en todas direcciones, así de este Ātman salen los alientos, cada uno a su lugar; de los alientos, los dioses; de los dioses, los mundos. Y esta es la otra prueba: cuando un hombre enfermo, a punto de morir, cae en la debilidad y el desmayo, dicen: «Se le ha ido la mente: no oye, no ve, no habla». Entonces se hace uno en este aliento, y lo mismo: todo entra en él, y si despierta, todo vuelve a salir como chispas de un fuego.
Clave de lectura
★★ Prāṇa y prajñā, aliento y sabiduría, son lo mismo. La prueba: el sueño profundo, donde todo se recoge y del que todo vuelve a brotar como chispas. Compara con Māṇḍūkya 5.